Bill Gates đã đúng

Bình thường mới

Trong Thảm họa khí hậu, Bill Gates chia sẻ: “Một mức tăng dường như nhỏ bé của nhiệt độ toàn cầu, chỉ 1 hoặc 2 độ C, thực chất có thể gây ra rất nhiều rắc rối. Nhưng đó là sự thật: Khi nói về khí hậu, biến đổi dù chỉ là một vài độ cũng là một vấn đề lớn”.

Theo Gates, nhiệt lượng tăng không chỉ làm nóng hành tinh, mà còn “kích hoạt những chuỗi phản ứng phức tạp”: bão mạnh hơn, mưa lớn bất thường, hạn hán trầm trọng hơn, cháy rừng lan rộng, dịch bệnh lây lan nhanh và mùa màng thất bát.

Dữ liệu từ Cơ quan khí hậu Copernicus (EU) cho thấy năm 2024 đã vượt ngưỡng 1,5°C và năm 2025 vẫn tiếp tục nóng kỷ lục. Những gì từng được mô tả như một viễn cảnh xa vời giờ đã trở thành trạng thái “bình thường mới” của hành tinh.

Ngày 30/7, một trận động đất 8,8 độ richter xảy ra tại Kamchatka, vùng Viễn Đông Nga, kích hoạt sóng thần cao tới 5 m đổ vào nhiều vùng ven biển châu Á – Thái Bình Dương. Đây là một trong những địa chấn mạnh nhất từng được ghi nhận của lịch sử hiện đại.

Hàng chục nghìn người phải sơ tán khẩn cấp tại Nhật Bản, Hawaii, Guam và các đảo quốc Thái Bình Dương. Không lâu sau đó, núi lửa Klyuchevskoy tại Nga cũng phun trào dữ dội, kéo theo loạt cảnh báo thảm họa kép trong khu vực.

Tại bang Bắc Carolina (Mỹ), khu vực vốn được coi là an toàn với bão, bất ngờ trở thành tâm điểm của một trận lũ quét tàn khốc do tàn dư của bão Helene. 78 người thiệt mạng, hàng nghìn người mất nhà cửa chỉ sau một đêm.

Một phần quan trọng khác là xây dựng hạ tầng mới như đường truyền tải điện, trạm sạc, hệ thống lưu trữ hydro hay đường ống vận chuyển carbon. Gates đặc biệt nhấn mạnh không được né tránh các ngành khó giảm phát thải như xi măng, thép, hàng không và phân bón – những lĩnh vực đòi hỏi đầu tư nghiên cứu lâu dài và chính sách chuyên biệt để tạo đột phá.

Bên cạnh vai trò nhà nước, Gates dành riêng một phần để nói về trách nhiệm của từng cá nhân. Ông khuyến khích mọi người tiết kiệm điện, ăn ít thịt đỏ, dùng xe điện, ủng hộ sản phẩm xanh và quan trọng nhất là tham gia vào quá trình hoạch định chính sách thông qua bầu cử, vận động hoặc đối thoại trực tiếp với đại biểu dân cử.

Với nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất như nông dân ở các nước đang phát triển, thích nghi đóng vai trò sống còn. Điều này bao gồm việc phát triển giống cây trồng chịu hạn, cải thiện hạ tầng chống lũ, củng cố hệ thống y tế… Ông gọi đây là “lớp bảo vệ con người” cần được ưu tiên song song với công nghệ cao.

“Chúng ta sẽ cần có những đột phá trước năm 2050 và với những gì chúng ta đã biết về thời gian cần thiết để phát triển và triển khai các nguồn năng lượng mới, chúng ta cần bắt đầu ngay bây giờ”, tỷ phú công nghệ kết luận.